Yürüyüş

Cumhuriyet Türkiye’sinin kültür tarihi bir yanıyla Osmanlı’dan devralınan modernleşme yani Batılılaşma serüveninin ve bu serüvende modernleşmeye nispetle pozisyon alışların tarihidir. Modernleşmenin öncü elitleri yani askeri bürokrasi ve beraberlerindeki yazar-çizer takımı, art arda yapılan birkaç darbeyle siyaseten rakipsiz oldukları bir ülkeye vaziyet etmeye başladılar. Ne var ki ellerinde sadece köylü vardı; ülkenin iktisadi belkemiği olduğu gibi kültürel veçhesini de şekillendiren tarım, modernleşmeci kadro için iki açıdan da büyük bir sınavdı. Kalkınma sanayiye ağırlık vermekle mümkün olacaktı. Bunun için bir yandan fabrikalar kurmak, girişimleri teşvik etmek, yeni endüstriyel üretim tarzını yaygınlaştırmak ve bu sürece uygun yasal düzenlemeler yapmak gerekecekti. Diğer yandan köylü nüfusu fabrikalarda istihdam etmek üzere şehirlere taşımak, onları modern endüstriyel şehrin icaplarına uygun bir yaşam tarzına adapte etmek, çalışma şartlarına ve ücretlendirme sistemine rıza göst...

Yazıya başlarken okuyucuyu uyarmalıyım: Bu yazı bir zihniyetin tarihini ele alsa da katiyen kronoloji veya diyakroni takip etmemektedir. Yine bu yazı, ancak içinde bulunduğu sosyal, kültürel ve siyasi şartlar üzerinde derince düşünmüş olanlar tarafından en iyi şekilde anlaşılabilir. Son olarak işbu yazı ve yazarı, bahse konu edilen zihniyetten müstağni bir varlık gösterme iddiası taşımamaktadır. Öncelikle muhafazakârlık hakkındaki yaygın hatalı algılara değinmek ihtiyacı hissediyorum. Muhafazakârlık doğrudan Müslüman olmakla ilgili değildir. Hatta öyle ki ateist bir muhafazakâr da olabilirsiniz. Şu halde muhafazakârlığın mefhumu muhalifi sekülerlik değildir; bilakis muhafazakâr olmak esasen belli ölçüde seküler olmayı gerektirir. Sekülerlik de basit anlamıyla dünyevi olmak değil, belli bir biçimde dünyevi olmak, belirli bir dünyaya ait olmak anlamına gelir. O dünya günümüzde ulaştığı haliyle tekno-kapitalist liberal medeniyettir. Muhafazakarların nesil krizi nereden kaynaklanıyor? ...