Yürüyüş

Erkeklik krizinin muhafazakârlığa bakan yönüne dair ilk yazımızda bu krizin muhafazakâr olarak nitelediğimiz sosyokültürel yapıda nasıl ortaya çıktığını irdelemiş, bunu yaparken krizin başlangıç ve gelişme seyrinde kapitalist üretim biçimine geçişin etkilerine ağırlık vermiştik. Bu yazımızda en az kapitalizm kadar etkili ve onunla simbiyotik ilişki içerisinde olan modern devletin söz konusu kriz üzerindeki etkilerine bakacağız.  Türkiye’de modern devlet aygıtının gelişmesi 200 yıldır devam etmekte olan uzun bir süreç ise de bu sürecin son 25 yılı geri kalan zaman diliminden daha etkili olmuş, bu yıllarda  II.Mahmud ve Atatürk dönemlerinin ardından üç büyük kırılmadan sonuncusu tecrübe edilmiştir. İlk kırılmada ordu ve mülki idare modernleştirilmiş, ikincisinde toplum ve devlet yapısı modern devlete uygun şekilde keskin ve sert bir dönüşüme uğratılmıştı. Ne var ki bu aşamada her ne kadar yapısal değişim gerçekleştirildiyse de bu değişimin ülkeye ve içtimai bünyeye tesiri ...

Ulus/millet olabilmek, yeni bir birlik duyuşu üretmekle mümkündür; beşeri bir arada tutan bağların yeni bir metafizik zemininde yeniden tanımlanması, birlik için yeni gerekçeler, inançlar, duygular inşa edilmesi gerekir. “Bir millet her nesilde yeniden doğar” sözü ile işaret edilen de bu inşanın eğitim ve medya yoluyla aktarılması, çocukların zihninde tekrar kurulmasıdır. Milli eğitimin iki temel işlevinden birisi budur; insan soyunun toplumsal varoluşunu ulus/millet metafiziği temelinde algılayan, vatandaşı ontolojik bir kategori olarak idrak eden ve insana baktığında vatandaştan başka bir şey göremeyen ‘ homo civicus ’u üretmektir. Homo civicus fazilet/virtus ve izzet/dignitas vatandaşlıkla anlam kazanır, dolayısıyla o aynı zamanda ahlaki bir kategoridir.  İslam’da ise insanları birbirlerine bağlayan en önemli ve belirleyici bağ din bağıdır. Diğer bütün bağlar yalnızca bu bağın ardından gelmekle kalmaz, anlamını ve ölçüsünü dinden alır. Ümmet , milliyetçi söylem hegemonik ha...

 Bu yazıda Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren gelişmeye başlayan, günümüzde dikkate şayan bir etki alanına erişen, teşhisinde geç kalınmış bir gölge ideolojiyi, muhafazakâr feminizmini anlatacağım. Gölge ideoloji diyorum zira bu feminizm türünün bütünlüklü, derinlikli ve özgün bir ajandası yok; onun yerine başka ideolojilerin, amaçların, ajandaların gölgesi niteliğinde olup onlara hizmet etmekten başka işlevi bulunmamaktadır. Muhafazakâr feminizmi, diğer feminizm türleriyle benzer şekilde, Batı’dan gelen neoliberalizm rüzgarından ciddi şekilde etkilenmiş, neoliberal değerler muhafazakâr feministleşmesinin temel dinamiklerini teşkil etmiştir. Bireycilik , birbirini besleyen başarıcılık ve kariyercilik , bu yolda benimsenen performansçılık ve rekabetçilik , insani ilişkiler ve evlilik de dahil olmak üzere yaşamın her alanına ve aşamasına maliyet ve fayda hesabıyla yaklaşan ‘ homo economicus ’ zihniyeti, girişimcilik ve görünürlük yoluyla kendini var etme anlayışı ve kaygıs...

Yazıya başlarken bir noktayı açıklığa kavuşturmak gerekiyor: İşbu metin herhangi bir konuda fetva içermediği gibi Diyanet’in bütün faaliyetlerini protesto etmemiz gerektiği ya da bu kurumun dahil olduğu ibadetlerin kabul olmayacağı yolunda mesajlar ve imalar taşımaz. Her insanî durumda olduğu gibi bu meselede de çokça gri alan bulunmakta olup siyah-beyaz’dan ibaret hükümler yeterli ve isabetli olmayacaktır. Dolayısıyla aşağıdaki tahlil ve tespitlerin ne tür dini hükümlere tekabül ettiği ehil kimseler tarafından değerlendirilmelidir.  Diyanet, modern devlet in Türkiye’ye özgü şartlarda Müslümanları denetim altında tutmak ve din algılarını gerektiğinde yönlendirmek üzere teşkil ettiği bir aygıt tır. Bu nedenle dinin menfaatini değil devletin menfaatini önceler, raison d’etat mefhumu merkezinde faaliyet yürütür. Bu kurumun modern devlete özgü bir aygıt olduğunu, modern öncesi İslami yönetimlerdeki herhangi bir kurumla karşılaştırılamayacağını kavramak önemlidir. Modern öncesi İslami ...

 Muhafazakâr camiada iki 2M nesillerin beynini çürüttü, onları kendi hikayelerine yabancılaştırdı; endüstriyel şehrin çarklarına, modern şehrin ve toplumunun öğütücülüğüne razı etti: -Melankoli  -Metafizik  Bunlar aynı zamanda, 20.yüzyılın sonuna doğru köylüce de olsa belli bir din samimiyetiyle ve hamiyetiyle üniversite eğitimi için büyük şehirlere -çoğunlukla İstanbul’a- gelen Müslümanların çocukların pasifize olarak düzen içi unsurlara dönüşmesinde önemli etkiye sahiptir. Melankoli modern şehre göç, işçileşme, gettolaşma, lümpenleşme süreçleriyle sıkı bir ilişkisi olan arabesk kültürüyle akrabadır; yalnız onun muhafazakârcası ve üniversitelicesidir. 20.yüzyılın sonunda üniversite okumak üzere şehre gelen gençler kendilerini yakın bulabilecekleri pek az çevreyle karşılaştılar. Bunlardan en öne çıkanı Milli Görüş çevresiydi. Diğer bazı küçük oluşumlarla birlikte Milli Görüş, bilhassa marşlarla, ilahilerle, şiirlerle ve entelektüel ürünlerle İran Devrimi hamasetinin yanı ...