Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Genç Müslüman Erkekler Neden İlimden Uzakşıyor?

En son yayınlar

Sınıfsal Rekabet ve Din: Muhafazakârların Dinde Reform Süreci

Muhafazakârlar tarafından örtük bir fıkıh reformu yürütülüyor. M.Öztürk, M.İslamoğlu, C.Taslaman gibi isimler hedefe konularak çıkartılan çıngılar, “dinimizi tahrif ediyorlar!” feveranları işin "cambaza bak!" kısmı. Asıl dönüştürücü reform çok daha “içerden” gerçekleşiyor. “İçimizdekileri” reforma sevk eden saik ise sınıfsal rekabet. Bu rekabeti anlamak için bahsi geçen sınıfın hikayesini anlamak gerekiyor. AKP’nin iktidara gelmesi Türkiye’deki burjuva devrimi seyrinde bir dönüm noktası oldu. 1980’li yıllardan itibaren belirgin şekilde yükselmeye başlayan taşralı orta sınıf, “kutlu yürüyüş”ünün önünde büyük bir engel buldu: Kemalizm barajı. Her ne kadar iki kesim arasında yükselen gerilimi her bir taraf kendi ideolojik çerçeveleriyle açıklasalar da esas mesele sınıf çatışmasıydı. Genç Türkiye’nin modern devlet aygıtına vaziyet eden her kimse o üretimden, vergiden, bürokrat olarak hazineden, makam ve yetkinin sağladığı imtiyazlardan aslan payını kapıyor, giderek sarmaş dolaş...

Liberal Hegemonya Muhafazakâr Entelijansiyayı Nasıl Şekillendirdi? - Bir Zihniyetin Pek Kısa Tarihi

 Liberal hegemonya muhafazakâr entelijansiyayı nasıl şekillendirdi? Kuşkusuz bir yazıda etraflıca yanıtlanamayacak kadar şümullü bir sorudur bu. Hatta tatmin edici bir cevap için bir kitap yazmak gerekir. Belki de bu yazı bir vesile olacaktır, Allahualem. Konu hakkında bir kitap yazacak olsaydım herhalde ana başlıklar şu maddeler olurdu: -Baskı altında politik olarak sağcılaşma   -Antikomünist teşvik - Baskıya karşı politik manevra - Meşrulaşma çabası -Ekonomik kaygılar ve hesaplar Bu yazıyı da yukarıdaki maddeler merkezinde yazıyorum. Şöyle ki: Yirmi üç yıllık tek parti döneminde uygulanan laisist baskıcı politikalar Anadolu ahalisini bu dönemin sonunda ilk “kurtarıcı” vesileye yani DP’ye ve Adnan Menderes’e sarılmaya sevk etti. Aynı süreçte, II.Dünya Savaşı sonrasında başlayan Soğuk Savaş’ta Türkiye’nin jeopolitik kaygılarla Batı Bloku'na çekilmesi ülkeyi siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel boyutlarda doğrudan liberal hegemonyanın nüfuz alanı haline getirecekt...

Çöküşteki İslamcılık'ın Mahiyeti

 Daha evvel İslamcılık tabirinin ve bu tabire bindirilen kavramsal yükün sorunlarından bahsetmiştik. Özetlemek gerekirse, İslamcılık bir kelime olarak Islamism/Islamisme sözcüğünün çevirisidir. Ortaya çıktığı 19.yy öncesinde ağırlık olarak oryantalistlerin başvurduğu bir tabirdi ve "İslam"ı karşılamak amacıyla kullanılırdı. 19.yy’de ise giderek neşvünema bulan Fransız ve İngiliz emperyalizminin lügatinde işlevsel hale getirildi. Zamanla Dârü’l-İslâm’daki direngen güçlere işaret etmek üzere kullanılmaya başlanmasını buraya bağlamak mümkündür. 1870’lerde gündeme gelen, yerli bir anti-emperyalist kavram olan ‘ İttihad-ı İslâm ’, yani küreselleşen emperyalist güçlere karşı küresel bir birlik ve mukavemet teklifi. Bu anlayışın dünyayı ikiye bölen bir iması vardı: İngiltere’yi, Fransa’yı, Hollanda’yı, Rusya’yı içine alan emperyalist tasallutçular sınıfı ve bunlar karşısında topyekun mukavemete çağrılan Müslümanlar sınıfı. Tam da bunun üstüne, İngilizler kısa süre sonra II.Abdü...

Klasik Tasavvuftan Neo-Tasavvufa Ahlaki Kavramların Değişimi Üzerine Ön Düşünceler

Klasik tasavvufta nefis terbiyesi ve bu yolla Allah'ı bilmek esastır. Seyrüsülûkun temel gayesi ve nihayeti de bu doğrultudadır. Nefis terbiyesi sürecinde nefsin arınması gerektiği düşünülen birtakım hasletler vardır. Bu hasletler umumiyetle olumsuz kabul edilir. Kibir, haset, açgözlülük, öfke ve inatçılık bunlardan bazılarıdır. Bunlar nefs-i emmârenin tezahürlerindendir. Dolayısıyla nefs-i emmâreden nefs-i levvâmeye geçişte bu hasletlerden mümkün mertebe arınmak gerekir. Bunun yolu da nefsi terbiye etmektir. Bu arınma süreci, şeyh ile mürid arasında mahrem boyutları olan bir süreçtir. Çünkü her kişinin nefsinin ortak yönleri bulunduğu gibi hususi yönleri de vardır. Tarikatın ortak alanında zikirler ve virdler söz konusudur. Bu virdler müridin içinde bulunduğu aşamaya göre artırılabilir veya yeni bir virde, yeni bir zikre geçilebilir. Diğer taraftan şeyh, umumi alandan farklı olarak hususi alanda müridine bireysel tavsiyeler verir. Çünkü onun hâlini anlar. Zaten tasavvuf bir hâl ...

Muhafazakârın Ümmeti

Kavramların anlam örgüsü balıkçı ağına benzer. (Einar Wigen). Ağdaki her düğüm kavrama dair bir çağrışım ya da göstergeyi ifade eder. Kavramlar tarihseldirler, kullanıldıkları ortamın dil oyunlarından etkilenirler. Ümmet kavramı da bu niteliklerden müstağni değil. Bununla birlikte İslâm’ın kavram dünyasının birbirini bütünleyen ‘metin ve siyer’ merkezli oluşu, yani her defasında kendisine dönülebilen ve bizzat metnin kendisi tarafından dönülmesi istenen anlam sabitleyici semantik merkezlerin varlığı Müslümanların zihin dünyasını bütün tarihsel müdahalelere ve mesafelere rağmen çekirdek anlamlara rapteder. Bu ise anlamdan ayrı düşünemeyeceğimiz eylemin yeniden üretilebilmesine imkân sağlar. Ümmet kavramı da bütün tarihsel politik, sosyal ve iktisadi farklılaşmalara rağmen eylem üretme kapasitesini böylece korur. İçinde bulunduğu politik, sosyal ve iktisadi yapıyı verili kabul ederek düşünce ve eylem zemini kılan muhafazakâr ise iki nedenden dolayı söz konusu eylem kapasitesinden yoksu...

Mektuplar - 6

  Acının Omuzlanışı Bir İsmet Özel şiiridir ‘Acının Omuzlanışı’. Her ne kadar şiirin çağrıştırdığı yalnızlık, yabancılaşma ve modern hayatın karmaşasına atıf yapsa da bu mektup, şiirin içeriği hakkında değil, tastamam acıya ve onun omuzlanışına dair olacaktır. Acı, ne için? İnsan neden acı çeker? Anlamlar yüzünden. Kişiler, nesneler ve olaylar hakkındaki tanım, tarif ve tavsifler olarak anlamlardan ziyade bunlarla varoluşumuz arasında kurduğumuz veya bizim dışımızda kurulup bize aşılananlarla kurduğumuz ilişkiden doğan anlamları kastediyorum. Başka bir ifadeyle, insanın anlam yolculuğu bağlar kurma ve koparma yolculuğudur. Bağlar, bizim hem dünyaya ve oradakilere, hem kendimize, hem de kendimizle dünya arasındaki münasebete ilişkin idrakimizi kurar. Belki bu yüzden ölüm yoluyla gerçekleşen kopuş çoğu zaman insan için en büyük acı olarak tarif edilmiştir. Öyle ya, birini yitirmek onun somut olarak yaşamımızdan ayrılmasının ötesinde onunla kurduğumuz anlam bağının diğer uc...