Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Kasım, 2022 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Evrim ve Etik: Herbert Spencer'da Davranış ve Ahlak İlişkisi 3) İyi ve Kötü Davranış

  Bir kelimenin anlamını tespit etmenin en iyi yolu, onun farklı bağlamlardaki kullanım biçimlerini karşılaştırarak bunların ortak noktalarını bulmaktır. Bu yöntemi kullanarak iyi ve kötü sözcüklerinin hangi anlamları imlediğine bir bakalım: Cansız varlıklar açısından düşünüldüğünde iyi ve kötü, nesnelerin özde içerdikleri şeyler değil, insanların belli amaçlara ulaşmak üzere nesneleri araç kılmalarının ardından bahis konusu olan niteliklerdir. Sözgelimi iyi bir bıçak, kesebilendir; iyi bir şemsiye yağmurdan koruyan ve bu işlevi uzun süre görebilen; iyi bir silah, menzili uzun ve isabet oranı yüksek olandır. Kötü olma durumu ise nesnelerin, onlara yüklenilen amaçlara ulaştırma konusundaki yetersizliklerini ifade eder. Kötü bir çizme, ayakları gerektiği gibi koruyamaz; kötü bir baltayla odun kırmak epey zahmet verecektir. Kötü bir yastık ise rahat bir uyku çekmeye elverişli değildir. Benzer şekilde, koşulları nitelerken de aynı kıstas geçerlidir. İçinde bulunduğumuz durumu iyi v...