Bir Tirandan Hükümet Dersleri - Pasifleştirme

Bir dönem Atina tiranı olan Peisistratos'un (MÖ 600-527) halkı idarede başvurduğu birkaç ustaca yöntemden bahsedelim. Birkaç yıl arayla, ilkinde devrilen, ikincisinde kendi isteğiyle yönetimden çekilerek Atina’dan ayrılan Peisistratos on bir yıl sonra şehre tekrar döner ve verdiği askeri mücadeleyle iktidarını yeniden tesis eder. Üçüncü döneminde ömrünün sonuna kadar iktidarda kalan mahir tiran, halkın çoğunluğu tarafından sevilir ve desteklenirdi. Elbette halk nezdindeki itibarı İktidarının sağlam olmasında önemli bir etkendi. Bunun yanında şehrini ve insanlarını tanıyan, geçmişte yaşanan karmaşalardan dersler çıkaran Peisistratos, hüküm sürdüğü düzenin devamını sağlamak adına bazı tedbirlere başvurmayı ihmal etmedi. Ki bunlar, onun hükümranlığını müstakim kılan asıl unsurlar olacaktır.

İlk hükümet dönemi bir darbeyle sonlanan ve nihayet bir darbeyle başa geçen Peisistratos, potansiyel muhalefeti bir askeri darbeyi mümkün kılacak en önemli araçtan yani silahtan yoksun bırakmak adına öncelikle halkın elindeki silahları topladı. Böylece olası bir kargaşa yahut iktidar mücadelesi baş gösterdiğinde ahalinin savaşçı güç olarak meydana çıkma imkânı kalmayacak, tiran kendi silahlı adamlarıyla kalabalıkları kolayca dize getirebilecekti. Daha sonra insanların mümkün mertebe tarımsal üretim ve şahsi geçimle meşgul olmasını sağlayarak hem vergi gelirlerini azami düzeye çıkarmış hem de onların politikayla uğraşacak artı zamana ve zihin konforuna erişmesini önlemiş oldu. Yine böylece tarlalarında ziraatla meşgul olan ahali şehre gelerek burada oyalanmaya, dolayısıyla ‘’Ne olacak bu memleketin hali?’’ sorusuyla başlayan lakırdılara vakit ve imkân bulamayacaktı. Ayrıca taşrada yaşayanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözmek için buralara gezici yargıçlar göndererek sorunların yerinde çözülmesini, böylelikle taşralının şehre uğrama gerekçelerinin ortadan kalkmasını temin etti. 

Peisistratos’un uyguladığı yöntemlerin gayesini bir cümleyle özetlemek mümkündür: Sıradan insanların şehre/polise dair konularda teşebbüs istidadını ortadan kaldırmak, yani halkın politikleşerek yönetimle ilgili meselelerle uğraşmasını, böylece idare tarzından kaynaklanabilecek rahatsızlıkların ve şikayetlerin örgütlü muhalefete dönüşmesini önleyerek iktidarını emniyette tutmak. İşbu cümle de tek bir sözcüğe indirgenebilir: Pasifleştirme.