Asrî Zamanlarda Bir Buhran: Babasızlık - Giriş

''Eskiler aramaz, iz sürerdi.

Bilirlerdi Evet’le Hayır arasına Belki

Sokulduğunda

Felaket gelir.

Noksanı fark ederlerdi, çünkü bütünden

Nelerin koptuğu besbelli.

Dağılmak eskilerin dilinde

Ufalanmak anlamına gelirdi

İz sürerlerdi irileşmek, ulaşmak, toparlanmak için

Biz yeniler bir an önce dağılsak bari deriz

Korkarız kaybolmaktan çokluk içinde.''

İsmet Özel

    Modernite nedir? İçtimaiyatını endüstriyel toplumun teşkil ettiği ve onun zemininde sosyal, siyasi, hukuki ve askeri iş ve ilişkilerin ekonomipolitik odaklı bir zihniyet tarafından belirlendiği küre. İçinde devinip debelendiğimiz bu kürede, kendinden önceki tarihsel dönemlerin başat temsillerinden birisine, yani babaya yer yoktur. Çünkü her şeyden evvel otoriteyi kendinde içeren babanın varlığı özgürlük, eşitlik ve kardeşlik kavramlarıyla karılarak inşa edilen bu oynak yapının ontolojisiyle çelişir. Nitekim babalarıyla, daha geniş çerçevede ebeveynleriyle veya umumiyetle aile kavramıyla tecrübe ettikleri krizlerin hayatlarında belirleyici etkisi olduğu kimi Aydınlanma düşünürlerinin doğa ve toplum hakkındaki savlarının Fransız Devrimi’yle iyiden iyiye nüfuz kazanmaya başlaması, babaya değil ‘baba olmaklık’a karşı cinayete esaslı bir meşruiyet kazandırmıştı. Devrim’in sembolü olarak kabul edilen ‘’Halka Yol Gösteren Özgürlük’’ tablosunda özgürlüğün tecessümü olarak karşımıza çıkan yarı çıplak bir taverna kadınının elindeki devrim bayrağıyla kalabalıkları ardından sürüklemesi bize çok şey anlatır. 

    Ne ki Devrim sırasında XVI. Louis’nin ve binlerce papazın kellesi gitse de önce Napolyon Bonaparte’ın imparatorluk dönemi, daha sonra gelen Restorasyon ve III.Napolyon dönemleri babayı öldürmenin o kadar kolay olmadığını ispatladı. Aynı dönemde bir yandan Prusya baba figürünü tazim etmekte ısrarcı dururken, her ne kadar Kraliçe Viktorya tahtı işgal etse de Büyük Britanya'da ülkenin idari mekanizmalarının dayandığı hiyerarşi ve otorite anlayışıyla babanın hükümranlığı usulca sürüyor, Memalik-i Osmaniye’de padişah hala ‘sultan baba’ olarak anılıyor, Rusya'da Çarlık müstakim devam ediyordu. Halkların ve hükümranlıkların baba’ya verdiği merkezi önemin, tarih boyunca antroposferde süregiden güç diyalektiğinde erkeklerin öncü rol oynamasından daha derin, enfüsi ve elbette arkaik ve arketipik nedenleri var. Bu yazı serisinde o nedenleri ve daha sonra yolun getirdiği durakta babayı yitirmekle mazlum, cinayette bir şekilde pay sahibi olmakla da zalimliğe az ya da çok meyletmiş yeni insanın durumunu konuşacağız.