Ana içeriğe atla

İmajla Gerçeklik Arasında Austerlitz Muharebesi ve Bazı Dersler


Austerlitz Muharebesi (2 Aralık 1805). Üç İmparator Muharebesi olarak da bilinir. Avusturya-Rusya müttefik kuvvetleri ile Napolyon'un Fransız ordusu arasında gerçekleşti.


Muharebenin kurgulaştırıldığı, 2023 yılında çıkan Napoleon filmindeki sahne oldukça etkileyici olduğu kadar savaş sanatına ilişkin birçok ders de içeriyor. Bununla birlikte muharebenin sadece bir boyutuna ve de fazlaca odaklanarak bir nevi çarpık algıya yol açıyor.


(Sahnenin linki: https://youtu.be/Kc7xCvvtxE4?si=D3-rRFXbYDzmnFtQ)

Sahne bize ne gösteriyor?


Avrupa kışı, modern orduları mümeyyiz kılan üniformalar, husarların ve dragonların damarlarımıza işleyen mağrur atılganlığı ve ölüm karşısındaki umursamazlığı, bronz namlulu sahra toplarının gümbürtüsü, benliğini orduda hiçleştirmiş,  anonimleşmiş, varlığıyla yokluğu arasında bir subay emri kadar mesafe olan piyadeler, şan ve şerefin bütün manasını bulup yitirdiği bir savaş meydanı...

Öte yandan, sahnede gösterilen çatışma Austerlitz'in sadece bir kısmıdır. Orada Müttefik ordularının Fransız sağ kanadına saldırışını, sağ kanadın gösterdiği direnci, sonrasında Napolyon'un merkez birliklerinin çatışmaya müdahil olarak müttefikleri püskürtmesini ve nihayet geri çekilen askerlerin top atışına maruz kalarak top mermilerinin kırdığı buzların arasından gölet suyuna gömülmelerini izliyoruz.

Gerçekte ise muharebeyi Fransız zaferiyle sonuçlandıran iki temel manevra süreci vardı:


-Fransız merkezinin Müttefik merkezine taarruzu
-Müttefik solunun Fransız sağına taarruzu

Napolyon'un muharebeyi kazanabilmesi için o demde sonucu henüz muğlak olan birkaç gelişmenin üst üste yaşanması gerekiyordu. O gelişmeler şunlardı:

1) Sahnede saldırıya uğrayan Fransız sağ kanadı çökmeden Davout'nun III.Kolordusunun Güneybatı yönünden zamanında yetişerek kuvvetleri tahkim etmesi gerekiyordu.

2) Napolyon'un Müttefik merkezine yaptığı saldırı başarıyla sonuçlanmalıydı. Takviye kuvvetlerinin yetişmesine rağmen Napolyon'un o sırada Müttefik merkezine yaptığı saldırının uzaması nedeniyle sağ kanat üzerindeki baskı savunmanın çökmesine yol açabilirdi.

3) Hem Napolyon'un hem de Fransız sağ kanadının zamanlama sınavını iyi vermesi gerekiyordu. Zira eğer merkezde her şey zamanlamaya uygun olsa dahi sağ kanat beklenmeyen bir zaaf gösterseydi Napolyon merkezdeki birliklerin bir kısmını bu kanada yardıma göndermek zorunda kalabilir, bu da yeni denklemleri ortaya çıkarabilirdi.

Bu maddelerin hepsi gerçekleşti; Fransız sağı takviye kuvvetlerle birlikte direndi, Napolyon düşman merkezini yardıktan sonra güneye yönelerek Müttefik solunu arkasından vurdu.

 



İmajdan Gerçekliğe Bazı Dersler

İmajın verdiği, gerçek muharebelerde ciddi karşılığı olan bazı dersler şunlardır:

-Düşman nazarında kuvvetiniz ona gösterdiğiniz kadardır.

-Savaş alanına önce konumlanan inisiyatifi eline almada daha avantajlıdır.

-Bir ordu mekan ve cins açısından birçok farklılığı içerir. Bu farklılıkları yönetebilmek için koordinasyon ve haberleşmede netlik ve çabukluk esastır.

-Ordunun emir-komuta zincirindeki uyumluluk zafere en çok yaklaştıran şeylerdendir.

-Birliklerin manevra kabiliyeti, dolayısıyla sıkı bir talim ve tatbikattan geçmiş olmaları bu bakımdan önemlidir.

-Ölüm karşısında kolayca sarsılmayacak bir iç ve dış disiplin elzemdir.

-Bu disiplini sağlamada eğitimin ve ideolojinin ciddi bir yeri vardır.

-Bununla birlikte yeterliliğini ispatlamış, güvenilir, askerin saygı duyduğu, karizmatik bir komutanın/liderin varlığı pek çok şeyi değiştirebilir.

 

 

Austerlitz özelinde savaşın gerçekliğine ilişkin çıkarılabilecek bazı dersler:

-Düşman aptal değildir. Mücadele alanında en az sizin kadar eğitimli, sizin kadar zeki subaylar ve generaller/liderler olması gayet muhtemeldir.

-Düşmandan ne gizleyeceğiniz ve ona ne göstereceğiniz konusu tamamen sizin elinizde değildir. Sizin onları takip ettiğiniz gibi onlar da sizi takip ediyorlar. Dolayısıyla gizlenene ve gösterilene fazlaca önem atfeden bir savaş planı ciddi riskler içerebilir.

- Zafer birkaç saatte kazanılabilir ancak muzaffer bir ordunun yıllara, on yıllara, bazen yüzyıllara uzanan bir geçmişi vardır. O geçmişte eğitim, kültür, inanç, birlik duyuşu, tecrübe-akıl, hazırlık, kurumsallık gibi pek çok unsuru içerebilir. Bir başına cesaret bu unsurları nadiren aşabilir; hamaset ise hiçbir zaman.

-Savaşta zaman bazen bir silah, bazen bir kaynak, bazen bir dost, bazense bir düşmandır. Ne zaman kime/hangi kanada, hangi imkân ve kısıtlılıklarla, hangi sıralama veya ne tür bir eşzamanlılıkla taarruz ettiğiniz veya düşmanı ne zaman karşıladığınız, karşılamak zorunda kaldığınız ve bununla hangi sürede ne yaptığınız, kısıtlı bir zaman diliminde göstereceğiniz karar alma mahareti zafere ve hezimete mesafenizi tayin edici olabilir.

-Savaşta bütün hesaplarınız boşa çıkabilir. Çünkü insan ne kadar hesap yaparsa yapsın, aklı ve tecrübeyi ne kadar seferber ederse etsin, hesap dışı kalan veya aniden ortaya çıkan bazı değişkenler savaşın sonucunu belirleyebilir. 19.yüzyılda yaşamış olan meşhur Prusyalı General Helmuth von Moltke’nin dediği gibi, “Hiçbir savaş planı, düşmanla ilk temastan sağ çıkmaz.” Ancak elbette bu hakikat savaşa hazırlanmayı kesinlikle gereksiz ve anlamsız kılmaz.


Bütün bunların nihayetinde, bunlarla birlikte ve bunlara rağmen bazılarımızın zihninde, başka pek az şeyin ulaşabildiği bir derinlikte o şey kalır : Sancaktarın son koşusu.




Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Muhafazakâr Feminizmi

 Bu yazıda Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren gelişmeye başlayan, günümüzde dikkate şayan bir etki alanına erişen, teşhisinde geç kalınmış bir gölge ideolojiyi, muhafazakâr feminizmini anlatacağım. Gölge ideoloji diyorum zira bu feminizm türünün bütünlüklü, derinlikli ve özgün bir ajandası yok; onun yerine başka ideolojilerin, amaçların, ajandaların gölgesi niteliğinde olup onlara hizmet etmekten başka işlevi bulunmamaktadır. Muhafazakâr feminizmi, diğer feminizm türleriyle benzer şekilde, Batı’dan gelen neoliberalizm rüzgarından ciddi şekilde etkilenmiş, neoliberal değerler muhafazakâr feministleşmesinin temel dinamiklerini teşkil etmiştir. Bireycilik , birbirini besleyen başarıcılık ve kariyercilik , bu yolda benimsenen performansçılık ve rekabetçilik , insani ilişkiler ve evlilik de dahil olmak üzere yaşamın her alanına ve aşamasına maliyet ve fayda hesabıyla yaklaşan ‘ homo economicus ’ zihniyeti, girişimcilik ve görünürlük yoluyla kendini var etme anlayışı ve kaygıs...

Mektuplar 4

Bu mektupta evlilik hakkındaki güncel üç soruya cevap vermeye gayret edeceğim: 1- Evliliği bekleyen tehlikeler ve tehditler nelerdir? 2- Evlilik yolunda bir erkeğin odaklanması gereken temel kriterler nelerdir? 3- Kimle evlenilmez? Karamsarlıkla gerçekçilik arasında ince bir çizgi vardır. O çizgiyi ihlal etmeyi göze almak pahasına evliliğin ve ailenin karşı karşıya olduğu tehlikeleri yapısal düzeyde sıralayacağım: Modern eğitim, hukuk, ekonomi, toplumsal yapı, ana akım ve sosyal medya, modern şehir yaşamı ve tabi bütün bunlarla sarmaş dolaş bir ilişki içerisinde olan neoliberalizm.  Modern Eğitim Modern eğitimin iki temel işlevi vardır:  1- sekülerleştirici modern devlet ve toplum ideolojisini nesle aşılamak 2- kamu ve özel sektör alanlarında istihdama elverişli eleman yetiştirmek Dolayısıyla modern eğitimin tornasından geçmiş insanların duygu ve düşünce dünyasına güçlü bir sekülerleşme tohumu ekilmiş, zihinlerinde istihdam ve kariyer odağı geliştirilmiştir. Sekülerl...

İbn Haldun Üniversitesinde Kemalizm Hortlağı

  Geçtiğimiz 29 Ekim’de (2025) İbn Haldun Üniversitesi ana kampüsteki erkek öğrenci yurdunun pencerelerinden birine kalpaklı Mustafa Kemal resmi asıldığı görüldü. Bu münasebetsizlik haliyle bazı öğrencilerde rahatsızlığa yol açtı. Rahatsızlığın nedeni genel itibariyle bu eylemin geleneksel düşmanlıkları geri çağıran bir nitelikte olmasıydı. Ancak bu tür çağrı ve çağrışımlara derhal kapılmayıp meselenin arka yüzüne eğilmeyi daha sıhhatli buluyorum. Böylece Müslümanların kuvvet ve kabiliyetlerinin kör dövüşlerinde ve gölge bokslarında israf edilmesine mani olunabilir.  Milliyetçiliğin İki Hâli  Halihazırda Türkiye’de iki tür milliyetçilik var; 1) Merkezde, Bonapartizmin güdümündeki şovenist küçük burjuva milliyetçiliği  2) Çevrede, Kemalizmin hayaleti olarak hortlayan tepki milliyetçiliği. Cumhuriyet Türkiyesi’nde milliyetçilik/nasyonalizm, Kemalist kadronun iktidarı ele almasından itibaren uzun bir süre merkezin ideolojisi olarak kaldı. Millet-egemenlik-devlet kav...